صدای معلم

    شعارامسال روز جهانی معلم:

 Better working conditions for teachers mean

better learning conditions for learners

ترجمه: ایجاد شرایط کاری بهتربرای معلمان به منظورشرایط بهتریادگیری  برای دانش آموزان

................................................... 

روز جهاني معلم در سکوت - چرا ؟!

5اکتبر برابر با13مهر؛ روز جهاني معلم است. در سال هاي اخير بزرگداشت اين روز مورد توجه تشکل هاي صنفي و بخش هايي از جامعه معلمان ايران قرار گرفته است. به اين ترتيب با دو روز معلم رو به رو هستيم؛12 ارديبهشت و13 مهر. اولي روز ملي معلم و دومي روز بين المللي معلم است. آيا دولت و مسوولان وزارت آموزش و پرورش از وجود چنين روزي خبر ندارند؟ آيا دولت ايران با نامگذاري چنين روزي به نام معلم مخالف است و اگر چنين است چرا مخالفت خود را صريحاً ابراز نمي کند؟
وزراي قبلي با سکوت از کنار روز جهاني معلم مي گذشتند. تنها مرتضي حاجي در سال 83 اين سنت را شکست. تقويم سال86 را با هم ورق مي زنيم. تنها مناسبت ثبت شده در تاريخ 13 مهر روز نيروي انتظامي است و نامي از روز معلم ديده نمي شود. قبل از پاسخ به اين پرسش ها ابتدا به دو سوال مقدماتي جواب مي دهم. چه کساني روز 5 اکتبر را روز معلم اعلام کرده اند و چرا؟ در 5 اکتبر چه اتفاقي افتاده است؟

5 اکتبر از سوي يونسکو روز معلم ناميده شده است. «سازمان آموزشي، علمي و فرهنگي ملل متحد» را به اختصار يونسکو مي نامند. کلمه يونسکو مرکب از 6حرف لاتين است که هر حرف معرف يکي از کلمات تشکيل دهنده نام اين سازمان است. اين سازمان در سال 1945 ميلادي، درست پس از پايان جنگ جهاني دوم و با اين استدلال پا گرفت که جنگ ها نخست در ذهن بشر شکل مي گيرد، پس دفاع از صلح نيز بايد از ذهن بشر شروع شود. نماينده ايران در 4 نوامبر سال 1946 ميلادي (1325 شمسي) اساسنامه يونسکو را امضا کرد. دو سال بعد، در تاريخ 15تيرماه 1327، مجلس شوراي ملي عضويت قطعي ايران را به تصويب رساند و سرانجام اساسنامه کميسيون ملي يونسکو در 13 ماده در سال 1328 ه.ش. توسط هيات وزيران تصويب شد. بعد از پيروزي انقلاب اين اساسنامه مورد بازنگري قرار گرفت و سرانجام در 17 ماده و4 تبصره تنظيم و پس از تاييد وزارت فرهنگ و آموزش عالي در جلسه مورخ 29 شهريورماه سال 1366 توسط هيات وزيران به تصويب رسيد. ايران يکي از اعضاي اوليه اين نهاد وابسته به سازمان ملل بوده و عضويت آن بعد از انقلاب نيز ادامه داشته است.

برخي از ايرانيان نسبت به فعاليت مجامع بين المللي نظر منفي دارند و معتقدند که نهاد هاي بين المللي چيزي جز ابزار سلطه و غارت نيستند. عده اي هم معتقدند که اين گونه نظرات نوعي فرافکني و فرار از زير بار مسووليت است و بايد عوامل عقب ماندگي را در داخل کشور جست وجو کرد. اين يادداشت گنجايش پرداختن به چنين بحثي را ندارد اما به فرض حتي اگر نظر گروه اول درست باشد، باز هم يونسکو را نمي توان آلت دست دولت هاي غربي دانست زيرا مرکز عمل و معرف هر کشور در يونسکو کميته ملي يونسکو است. در ايران رئيس اين کميته وزير علوم، تحقيقات و فناوري است. اين کميته که در راس آن يک مقام دولتي قرار دارد برقراري ارتباط بين يونسکو و نهادهاي علمي، آموزشي و فرهنگي داخل کشور را برعهده دارد. در شوراي عالي کميته ملي علاوه بر وزير علوم، وزراي خارجه، ارشاد اسلامي، آموزش و پرورش و رئيس سازمان حفاظت از محيط زيست و صدا و سيما نيز حضور دارند. دبيرکل کميته ملي يونسکو هم با ابلاغ وزير منصوب مي شود.

ساختار يونسکو کاملاً دموکراتيک است و مثلاً با شوراي امنيت فرق دارد. برنامه ها و تصميمات يونسکو در مجمع عمومي اين نهاد که سالي يک بار تشکيل مي شود، اتخاذ مي گردد. در مجمع همه کشور ها داراي حقوق مساوي هستند. فقير و غني، توسعه يافته و در حال توسعه هر کدام يک راي دارند. هيچ کشوري حق وتوي تصميمات اين سازمان را ندارد. مديرکل يونسکو توسط کنفرانس عمومي و براي مدت شش سال انتخاب مي شود. دبيرکل کنوني که در سال 1999 ميلادي انتخاب شد کويي چيروماتسويورا از کشور ژاپن است. دبيرکل قبلي يک روشنفکر اسپانيايي به نام فدريکو مايور بود که تمايلات چپ گرايانه و ضد امريکايي داشت. در ربع قرن ميلادي گذشته، يونسکو زير نفوذ افکار غيرمتعهدها و روشنفکران جهان سومي قرار داشت. کار به جايي رسيد که امريکا در سال 1984 و انگلستان در سال 1985 يونسکو را به حالت اعتراض و قهر ترک کردند. انگلستان در سال 1997 و ايالات متحده در سال 2003 به اين سازمان بازگشتند. نکته ديگر اينکه توصيه هاي يونسکو سياسي نيست. حفظ ميراث فرهنگي و آثار باستاني يا آموزش براي همه يا تاکيد بر آموزش مهارت هاي زندگي و آموزش هاي فني- حرفه اي در برنامه هاي آموزشي توصيه هاي کلي و فرا سياسي است. براي يونسکو فرق نمي کند که اثر تاريخي مورد حمايت مجسمه بودا در باميان افغانستان باشد يا ميدان نقش جهان اصفهان يا معبدي در هند يا آرامگاه کورش در پاسارگاد. به عنوان نمونه قرار است بازسازي حرمين امامان شيعه در سامرا بعد از ماه رمضان با مشارکت يونسکو آغاز شود. آن گونه که برخي از مقامات آموزش و پرورش تصور مي کنند يونسکو با آموزش مهارت هاي مومنانه هم مخالفتي ندارد. اصلاً يونسکو اهرمي براي تحميل نظرات خود به کشورها ندارد. به عنوان مثال يونسکو نمي تواند چيزي را بر آموزش و پرورش ايران تحميل کند. ارتباط يونسکو با محافل و موسسات فرهنگي و آموزشي داخل کشور از طريق کميته ملي يونسکو است که نگاهي به ترکيب اعضاي آن نشان مي دهد چنين تصوري کودکانه و بسيار بعيد است. روز جهاني معلم؛ در چهل و چهارمين اجلاس وزراي آموزش و پرورش که در تاريخ 3 تا8 اکتبر سال 1994 در شهر ژنو برگزار شد، فدريکو مايور دبيرکل وقت پيشنهاد کرد که مجمع روزي را به نام روز معلم اعلام کند. اين پيشنهاد از سوي مجمع تصويب شد. در اين اجلاس 70 وزير،27 معاون وزير و38 ناظر از 135 کشور جهان حضور داشتند. جالب اينکه امريکا و انگليس در اين اجلاس حضور نداشتند و هنوز به يونسکو بازنگشته بودند.
از ايران نيز هياتي به رياست محمدعلي نجفي در اين اجلاس شرکت کرده بود. اعضاي هيات ايراني عبارت بودند از سيروس ناصري، غفراني، نادرقلي قورچيان، عباس صدري، محمود مهرمحمدي و حسين معيني. هيات ايراني به اين پيشنهاد راي مثبت داد. از سال 95 به بعد، اين روز همه ساله با صدور اطلاعيه و چاپ پوستر و طرح شعار هاي جذاب در مورد اهميت کار معلمان جشن گرفته مي شود.
برگزاري مراسم در سطح ملي برعهده کشور ها گذاشته شده است. طرح اين پيشنهاد از سوي فدريکو مايور را مي توان چرخشي در ديدگاه هاي يونسکو نسبت به آموزش و پرورش دانست. تا قبل از اين اجلاس مشکلات آموزش و پرورش را ناشي از کمبود سرمايه گذاري هاي فيزيکي مي دانستند اما با بحث هايي که در اجلاس 44 صورت گرفت اين نظر تقويت شد که براي بالا بردن کيفيت آموزش بايد کيفيت کار و زندگي معلمان ارتقا يابد و معلم از جايگاه اجتماعي مناسبي بر خوردار شود. توصيه يونسکو به کشور هاي عضو ايجاد شرايط مناسب کار و زندگي براي معلمان و تقويت اميد و اعتماد در ميان آنها است.
براساس آمارهاي يونسکو يک سوم از جمعيت 60 ميليوني معلمان جهان زير خط فقر زندگي مي کنند. سطح زندگي و رفاه معلمان در کشورهاي در حال توسعه سال به سال کاهش مي يابد و جاذبه هاي شغل معلمي براي جوانان جوياي کار کمتر شده است.

سوالي که ممکن است مطرح شود اين است که چرا 5 اکتبر؟ مجمع عمومي سال 1994از 3 تا 8 اکتبر برگزار شد. اين روز به مناسبت صدور بيانيه مشترک يونسکو/ سازمان بين المللي کار پيرامون وضعيت آموزگاران که روز پنج اکتبر 1966 امضا شده بود روز معلم نامگذاري شد. در تاريخ5 اکتبر1966ميلادي پس از کنفرانس ويژه مقام و منزلت معلم که توسط يونسکو در شهر پاريس برگزار شد توصيه نامه يي در 13 فصل و146 بند تهيه شد.

 فعالان صنفي با تعجب مي پرسند چرا وزراي آموزش و پرورش اين روز را در تقويم هاي خود يادداشت نکرده اند و حتي يک تشکر خشک و خالي را در روز جهاني معلم از معلمان دريغ مي دارند. تنها در مهرماه سال 83 وزارت آموزش و پرورش دل به دريا زد و با صدور اطلاعيه اي به تقارن آغاز سال تحصيلي با روز جهاني معلم اشاره کرد و از واحد هاي آموزشي خواست با برپايي جشن و سرور و مراسم ويژه، سال تحصيلي را با تعظيم و گراميداشت مقام معلم آغاز کنند. روابط عمومي وزارتخانه هم پوستري چاپ کرد.

روند نگران کننده يي که از 18 سال پيش آغاز شده و کسي هم به فکر چاره يي براي آن نيست زوال شغل معلمي به عنوان يک حرفه تخصصي و تمام وقت است. در جامعه و در ميان مردم نيز معلمي اعتبار خود را از دست داده است. معلم ديگر الگوي جوانان نيست و افراد تحصيلکرده و باهوش ديگر داوطلب شغل معلمي نيستند. معلم ديگر به شغل خود افتخار نمي کند. معلم انساني ژنده پوش، غمگين و مضطرب است که در حل نامعادله پيچيده دخل وخرج زندگي درمانده است. روز معلم چه جهاني و چه ملي و مذهبي براي معلم جز غم و اندوه چه دستاوردي دارد؟ امسال هم که اين روز متفاوت با هر سال است. گل بود به سبزه نيز آراسته شد. شرح درد و رنج معلمان اين روزها نقل مجالس و محافل است. در حالي که آموزش و پرورش ما با چالش هاي اساسي روبه رو است و نظام آموزشي ما به دليل بي اعتنايي به تحولات و پيشرفت هاي دنيا گرفتار رکود و بحران است، ما همچنان درگير بحث هاي پايان ناپذير در مورد تقدم يا تاخر تعليم برتربيت و ماجراهاي گزينش معلمان و تغييرات چندين باره کتاب هاي علوم انساني براي تطبيق روايت هاي تاريخي با وقايع و تحليل هاي روز و اخيراً فلسفه آموزش و پرورش هستيم. آيا وقت آن نرسيده که نگاه مسوولان به آموزش و پرورش واقعي شود و به جاي تکرار شعار هاي سياسي و بار کردن همه وظايف به دوش نحيف آموزش و پرورش توقعات خود را از اين وزارتخانه واقعي کنيم.

 نويسنده: شيرزاد عبداللهي – منبع: اعتماد به نقل از سپاس معلم(با اندكي تلخيص)

صد متر بیش تر با ما فاصله نداشت ، وانتی که پشتش پر آدم بود با لباس های نظامی که نفهمیدیم بسیجی اند یا ارتشی.دقیقه ای پیش تر از ما سبقت گرفته بودند و برایمان دست تکان داده بودند و خندیده بودند و فریاد کشیده بودند و در میان گرد و خاکشان فقط صدایشان مانده بود توی گوش ما چند نفر که با جیپ قراضه ترکش خورده ای سلانه سلانه می رفتیم و در آن هیر و ویر آتش و دود با صدای شجریان حال می کردیم و عجله ای نداشتیم برسیم .
صدمتر بیش تر با ما فاصله نداشتند ، وقتی آن صدای مهیب و تکان های جیپ قراضه ای که سوارش بودیم ، ما را از حال خوشمان بیرون آورد و آتش را دیدیم که زبانه می کشد ،درست صدمتر جلوتر از ما ، جایی که باید آن وانتی بود که پر آدم بود که ما نفهمیدیم بسیجی اند یا ارتشی و از ماسبقت گرفته بودند و خندیده بودند و دست تکان داده بودند و گرد و خاک کرده بودند.

حالا درست همان جا ،آتش زبانه می کشید به آسمان و ما ایستاده بودیم هاج و واج و جرات رفتن نداشتیم که حدس می زدیم درست صدمتر جلوتر از ما روی همان بلندی که حالا آتش زبانه می کشید ،در تیر رس عراقی هاست.
یکی از ما سه نفر که کار کشته تر بود و با سابقه تر،گفت پیاده برویم و رفتیم.از وانتی که پر آدم بود ،اسکلتی سوخته مانده بود و از آن ها که خندیده بودند و دست تکان داده بودند ، هیچ نشانی نمانده بود،جز تکه های گوشت سوخته که به اسکلت وانت چسبیده بود وجز صدای خنده هایشان که مانده بود توی گوش ما.از راننده اما نشانی های بیش تری مانده بود، پاره هایی از بدنش که افتاده بود ،کف ماشین و سوخته بود ومایعی لزج که بر تکه باقی مانده از شیشه بغل ماشین ماسیده بود.همان که از ما با سابقه تر بود و کار کشته تر گفت ،توپ خورده است عقب ماشین ،در ست همان جا که پر آدم بود که هنگام سبقت گرفتن از ما می خندیدند و برایمان دست تکان می دادند و حالا فقط صدای خنده هایشان مانده بود توی گوش ما.و این صدا همیشه در گوش من است و هر گاه به یاد آن روزها می افتم دوباره می پیچد توی گوشم و دوباره بغض می کنم و دوباره آتش را می بینم که زبانه می کشد و تکه گوشت های چسبیده بر اسکلت ماشین را می بینم و راننده را که نشانه های بیش تری از او مانده بودو آن مایع لزج را.حالا چند سالی است که صدای خنده ها و آتشی که زبانه می کشید و تکه گوشت های سوخته و آن مایع لزج -که همان که از ما با سابقه تر و کار کشته تر بود می گفت مخ راننده است-از کابوس هایم رفته اند.حالا که دوباره اسم جنگ را می شنوم ،کابوس هایم می آیند ؛ صدای خنده ها وتکه گوشت های چسبیده بر اسکلت وانت و آتشی که زبانه می کشد وهمه چیز را می سوزاند.
کابوس شب های نوجوانی ام گاهی با کابوس های دیگری در هم می آمیخت ،با روزی که برای مرخصی چند ساعته به اهواز رفته بودیم که هواپیماهای عراقی رسیدند.آسمان پر هواپیما شده بود، روزهای بعد می گفتند 50 هواپیماست.ما جلوی بیمارستانی بودیم که حالا اسمش یادم رفته است . وقتی هواپیماها نزدیک می شد، جیغ می کشید یم و فرار می کردیم ،اما نمی دانستیم به کجا.هیچ جا پناهی نبود.نمی دانستیم بمب کجا فرود می آید.آن قدر دویده بودیم که توان رفتن نداشتیم .نشستم و خود را سپردم به قضا و قدرو منتظر ماندم که بمبی نزدیک فرود بیاید و آتش زبانه بکشد و نمی دانم چه شود.از خستگی می خواستم به مرگ پناه ببرم. هواپیماها رفته بودند و من همچنان نای بلند شدن نداشتم.جلو بیمارستانی بودم که حالا اسمش را فراموش کرده ام ،حالا گریه های ترس خورده به ناله بدل شده بود و آدم های لت و پار شده را می آوردند و من عذاب وجدان داشتم ،اما توان بلند شدن و کمک کردن را نداشتم .همان جا که نشسته بودم ،چشم هایی را دیدم که به کابوس های شبانه ام نفوذ کردند. دخترکی به گمانم هشت –نه ساله شبیه خواهرم بود.توی بغل مردی که می دوید و خون بدن مرد را پر کرده بود و چشمان دخترک باز بود و مرا نگاه می کرد که نشسته بودم و حتی نمی توانستم گریه گنم.نمی دانم توی نگاهش چه بود.شاید شباهتش به خواهرم بود که بعد از آن نگاهش قاطی صدای خنده های آدم هایی می شد که پشت وانت بودند و از ما سبقت گرفته بودند و خندیده بودند و دست تکان داده بودند .حالا دوباره بوی جنگ کابوس ها را به مهمانی خواب هایم دعوت می کند و حالا دوباره آن نگاه دردناک و صدای خنده ها و آتشی که زبانه می کشد و همه چیز را می سوزاند در هم می آمیزند و .....نه من از جنگ نفرت دارم و از کابوس هایی که سال ها طول کشید تاکم رنگ شوند و خواب هر شبم را نیاشوبند.

منبع: وبلاگ هنوز